Loop door de supermarkt en je komt het woord protein overal tegen: op yoghurt, repen, brood, ontbijtgranen en zelfs koekjes. Het klinkt gezond en sportief. Toch zegt zo'n opvallende tekst op de voorkant van een verpakking minder dan je misschien denkt.
Wanneer is iets eigenlijk eiwitrijk?
'Eiwitrijk' is niet zomaar een reclameterm. Het is een officiële voedingsclaim waarvoor regels gelden. Een fabrikant mag een product alleen eiwitrijk noemen wanneer minimaal 20% van de energie van het product uit eiwit komt. Daarnaast bestaat de claim 'bron van eiwitten'. Daarvoor moet minimaal 12% van de energie uit eiwit komen. Deze percentages gaan dus niet over hoeveel procent van het gewicht uit eiwit bestaat, maar over hoeveel van de calorieën afkomstig zijn uit eiwit.
Betekent 'eiwitrijk' ook veel gram eiwit?
Een product kan aan de officiële eis voor 'eiwitrijk' voldoen, terwijl de hoeveelheid eiwit per portie toch beperkt is. Een klein product met relatief weinig calorieën kan bijvoorbeeld een groot deel van zijn energie uit eiwit halen, maar uiteindelijk maar enkele grammen eiwit leveren. Kijk daarom ook naar de voedingswaardetabel en controleer hoeveel gram eiwit je daadwerkelijk per 100 gram én per portie binnenkrijgt. De claim vertelt dus iets over de verhouding, niet automatisch hoeveel eiwit er uiteindelijk op je bord ligt.
Eiwitrijk betekent niet automatisch gezond
Een product dat eiwitrijk is, kan daarnaast ook veel calorieën, verzadigd vet, suiker of zout bevatten. Een koekje wordt dus niet automatisch een gezonde keuze omdat er extra eiwit aan is toegevoegd. Dat voedingsclaims voor verwarring kunnen zorgen, bleek ook uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De NVWA onderzocht 54 producten die werden aangeprezen met termen als 'eiwitrijk', 'bron van eiwitten', 'proteïne' of 'eiwit'. Bij 25 van de 54 producten en bijbehorende websites was sprake van misleiding of ernstige misleiding. De NVWA gaf hiervoor waarschuwingen en legde in sommige gevallen boetes op.
Hebben we al die extra eiwitten nodig?
Eiwitten zijn belangrijk. Ze leveren aminozuren die je lichaam onder andere gebruikt voor de opbouw en het onderhoud van spieren en andere lichaamsweefsels. Maar méér is niet automatisch beter. Gezonde volwassenen hebben gemiddeld ongeveer 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag nodig. De meeste mensen krijgen via normale voedingsmiddelen al voldoende eiwit binnen. Voor bepaalde groepen, zoals fanatieke sporters, ouderen of mensen die herstellen van ziekte, kan de behoefte hoger liggen. Ook dan zijn speciale proteinproducten niet noodzakelijk; gewone producten zoals zuivel, eieren, vis, vlees, peulvruchten, tofu en noten leveren al voldoende eiwit. De meeste volwassenen in Nederland krijgen dan ook ruim voldoende die aanbeveling aan eiwitten binnen!
Kijk verder dan de voorkant
Proteinproducten zijn populair en een eiwitclaim valt op. Het woord protein kan een product een gezonde of sportieve uitstraling geven. Laat je daarom niet alleen leiden door grote teksten op de verpakking. Draai het product om en bekijk de voedingswaardetabel. Kijk naar de hoeveelheid eiwit per portie, maar vergelijk ook calorieën, verzadigd vet, suiker, vezels en zout. Het Voedingscentrum adviseert eveneens om niet alleen op claims aan de voorkant af te gaan, omdat die niet vertellen hoe gezond het totale product is. Kiezen voor gewone voedingsmiddel heeft daarnaast nóg een voordeel, ten opzichte van alle eiwit verrijkte producten die in de supermarkt liggen: ze zijn vaak een stuk goedkoper!
Conclusie
'Eiwitrijk' en 'bron van eiwitten' zijn officiële claims met duidelijke regels, maar ze zijn geen gezondheidsstempel. Een product met protein op de verpakking is niet automatisch gezonder en extra eiwit is voor veel mensen helemaal niet nodig. Kijk daarom niet alleen naar wat er groot op de voorkant staat, maar vooral naar wat er klein op de achterkant staat.
